म्याग्दीको मंगला गाउँपालिका–४, बरंजा दुर्दीकी कालिमायाँ रोकाले पहिलोपटक सिस्नोको पाउडर बनाउने तालिम लिनुभयो। गाउँघरमा खेर गएको सिस्नोबाट मनग्य आम्दानी गर्न सकिने धेरै जानकारीपछि तालिममा सहभागि महिलामा उत्साह छाएको छ ।वडा कार्यालयको वार्षिक स्वीकृत सीप विकास कार्यक्रम अन्तर्गत उक्त तालिम संचालन गरिएको हो ।
चार दिनसम्म संचालन भएको तालिममा सिस्नो संकलन, प्रसोधनदेखि बजारसम्म लैजाने सीप सिकेको स्थानीय सुकमायाँ बिकले बताउनुभयो । तालिममा १५ जना महिलाको सहभागिता रहेको थियो ।
आधारभुत तालिममा सिप सिकेपछि प्रशिक्षार्थीहरुले सिस्नो पाउडर समेत बताउनुभएको वडा अध्यक्ष लालबहादुर रोकाले बताउनुभयो । स्थानीयलाई उत्पादन सँग जोड्न वडा कार्यालयले तालिम संचालन गरेको वडा अध्यक्ष रोकाको भनाई छ ।
तालिममा सिकेका सिपलाई सदुपयोग गर्न सकेमा जिविको पार्जनमा टेवा पुग्ने उहाँको भनाइ थियो । स्थानीयको आवश्यकता र सम्भावनालाई ध्यानमा राखी वार्षिक कार्यक्रम निर्माण गर्ने साथै सहभागीले स्वीकृत भएको कार्यक्रमलाई प्रभावकारी कार्यान्वयन गरिरहेको बताउनुभयो ।
तालिममा बारी, वनपाखामा झाडी बनेको सिस्नुलाई प्रशोधन, पाकेजिङ र लेभेलिङ गरेर बजारीकरण गर्ने सम्बन्धि प्रशिक्षण गराइएको थियो । बिन्दु रोका पुन र दुर्गा नेपालीले तालिममा प्रशिक्षण दिनुभएको थियो ।
प्रशिक्षार्थीहरुले सिस्नोको पाउडर प्रदर्शनी गरेका थिए । गाउँपालिका कृषि विकास शाखाका प्राविधिक तारा बानियाँ (जगत)ले संचालन गर्नुभएको कार्यक्रममा प्रशिक्षक बिन्दु, पुर्व वडा सदस्य सुकमाया विक लगायतले बोल्नुभएको थियो ।
खेतबारी र वनजङ्गलमा खेरजाने सिस्नो टिपेर पाउडर बनाई मनग्गे आम्दानी गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण म्याग्दीका महिला उद्यमी नै छन् ।
हरिया सागपातमध्ये सिस्नोमा सबैभन्दा धेरै ‘भिटामिन ए’ नामक तत्व पाइन्छ । सिस्नोलाई तरकारी बनाएर खान सकिन्छ भने बिहान बेलुका खानासँगै दालमा मिसाई पकाएर समेत खान सकिन्छ ।
यसैगरी उमालेको एक गिलास तातोपानीमा एक चम्चा सिस्नोको धुलो मिसाएर खाएमा स्वास्थ्यलाई निकै फाइदा पुग्ने बताइएको छ । यसले विशेष गरी सुगर, जण्डिस, ग्याँस्ट्रिक, कब्जियत जस्ता रोगहरुको निको पार्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने सिस्नो प्रयोगकर्ताहरु बताउँछन् ।म्याग्दीमा उत्पादन हुँदै आएको सिस्नोको पाउडर विदेशसम्म पुग्छ ।