-बद्री बारुवाल

मानिस जन्मन्छ। हुर्कन्छ। आफ्नो कर्म गर्छ। अनि एक दिन प्रकृतिको शाश्वत नियम स्वीकार गर्दै यो संसारबाट बिदा हुन्छ। यो जीवनको सत्य हो।
तर सबै मानिसको जीवन एउटै किसिमले समाप्त हुँदैन।

केही मानिस आउँछन्, आफ्नो समय बाँच्छन् र जान्छन्। केही मानिस भने आफ्नो जीवनभन्दा धेरै ठूलो कथा लेखेर जान्छन्। उनीहरू शरीरले संसार छोडे पनि उनीहरूले छोडेको विचार, साहस, सपना र प्रेरणा पुस्तौँसम्म बाँच्छ।

गत साता नेपालले त्यस्तै एउटा अदम्य साहसी व्यक्तित्व गुमायो।

निर्मल पुर्जा—हामी सबैका प्रिय ‘निम्सदाइ’।

पाकिस्तानको ब्रड पिकमा आएको हिमपहिरोले उहाँको भौतिक शरीर हामीबाट खोस्यो। तर उहाँको सपना, उहाँको साहस र उहाँले संसारलाई दिएको एउटा शक्तिशाली सन्देश—“Nothing Is Impossible”—कहिल्यै मर्ने छैन।

निम्सदाइको निधनको खबर सुन्दा राष्ट्रिय पीडासँगै मेरो व्यक्तिगत पीडा पनि जोडियो। उहाँलाई काठमाडौंमा एकपटक भेट्ने मेरो ठूलो इच्छा थियो। भेट्ने अवसर मिलेन। उहाँ हिमाल चढ्ने अभियानमा हुनुहुन्थ्यो, म आफ्नै व्यस्ततामा। जीवनले कहिलेकाहीँ अवसर दिन्छ, तर हामी त्यसलाई समात्न सक्दैनौँ।

आज उहाँलाई सम्झिँदा एउटा कुरा मनमा बारम्बार आउँछ—भेट्न नसकेको त्यो अवसर अब कहिल्यै फर्किने छैन।

म आफै पनि काठमाडौँमा रहँदा बेनी अनलाइन तथा नेपाल पत्रकार सङ्घ म्याग्दीका पत्रकार साथी हरिकृष्ण गौतमजीसँग कोर्डिनेसन गरेर भेट्न खोजेको थिएँ त्यतिबेला नै उहाँ हिमाल चढ्न तयारी गरिरहेको हुँदा भौतिक रूपमा भेट्न भेट्न सकेनौँ। तर मानिससँग भेट्न नपाए पनि उसको कर्मसँग भेट्न सकिन्छ। उसको विचारसँग भेट्न सकिन्छ। उसको संघर्षबाट सिक्न सकिन्छ। र निम्सदाइको जीवन त आफैँमा एउटा खुला विश्वविद्यालय हो।

म्याग्दीको गाउँबाट विश्वको शिखरसम्म

म्याग्दीको ग्रामीण परिवेशबाट हुर्किएको एउटा नेपाली युवाले विश्व पर्वतारोहणको इतिहासमा आफ्नो नाम यसरी लेख्नु सामान्य उपलब्धि होइन।

निम्सदाइले जीवनमा सहज बाटो रोज्न सक्नुहुन्थ्यो। बेलायती सेनाको विशेष फौजमा सेवा गर्नुभयो। अनुशासन, सम्मान र स्थिर भविष्य भएको करिअर उहाँसँग थियो।

तर उहाँको मनले अर्को कुरा खोजिरहेको थियो।

उहाँले सुरक्षित बाटोभन्दा सपना रोज्नुभयो।

स्थिर करिअरभन्दा चुनौती रोज्नुभयो।

सामान्य जीवनभन्दा असामान्य लक्ष्य रोज्नुभयो।

र अन्ततः उहाँ हिमालको काखमा फर्किनुभयो।

त्यसपछि सुरु भयो—Project Possible।

संसारका ८,००० मिटरभन्दा अग्ला १४ वटा हिमाल आरोहण गर्ने लक्ष्य।

सामान्य मानिसका लागि यो सुन्दा नै असम्भव लाग्ने लक्ष्य थियो। त्यति अग्ला हिमाल चढ्न वर्षौँ लाग्छ। शारीरिक क्षमता, मानसिक दृढता, आर्थिक स्रोत, मौसम, प्राविधिक तयारी र भाग्य—सबै कुराले साथ दिनुपर्छ।

तर निम्सदाइले एउटा कुरा फरक गर्नुभयो।

उहाँले ‘सम्भव छ कि छैन?’ भनेर धेरै समय सोच्नुभएन।

उहाँले प्रश्न गर्नुभयो—

“कसरी सम्भव बनाउने?”

यही सोचले उहाँलाई विश्वको सर्वोच्च पर्वतारोहण इतिहासमा पुर्‍यायो।

१४ वटा ८,००० मिटरभन्दा अग्ला हिमाललाई करिब आठ वर्षमा पूरा गर्ने पुरानो समयलाई उहाँले चुनौती दिनुभयो र ६ महिना ६ दिनमा सबै १४ वटा हिमाल आरोहण गरेर संसारलाई चकित पार्नुभयो।

त्यो एउटा रेकर्ड मात्र थिएन।

त्यो एउटा मानसिक क्रान्ति थियो।

---

सपना देख्नेहरू धेरै हुन्छन्, सपना पूरा गर्नेहरू कम

हामी सबै सपना देख्छौँ।

कसैले व्यवसायी बन्ने सपना देख्छ। कसैले ठूलो घर बनाउने। कसैले विदेश जाने। कसैले समाजका लागि केही गर्ने। कसैले आफ्नो परिवारलाई राम्रो जीवन दिने।

तर सपना देख्नु र सपना पूरा गर्नुबीच ठूलो दूरी हुन्छ।

त्यो दूरी पार गर्न चाहिन्छ—दृढ संकल्प।

निम्सदाइको जीवनले यही कुरा सिकाउँछ।

सपना देख्दा मानिसले सबैभन्दा पहिले आफ्नै मनभित्रको डर जित्नुपर्छ।

“म सक्छु कि सक्दिनँ?”

“मानिसहरूले के भन्लान्?”

“असफल भएँ भने?”

“पैसा कहाँबाट आउँछ?”

“जोखिम धेरै भयो भने?”

यस्ता प्रश्नहरूले धेरै मानिसलाई सुरुमै रोक्छन्।

तर निम्सदाइले प्रश्नलाई बाधा बन्न दिनुभएन। उहाँले चुनौतीलाई लक्ष्यमा परिणत गर्नुभयो।

उहाँले हामीलाई सिकाउनुभयो—

ठूलो सपना देख्नुअघि आफ्नो क्षमतामा विश्वास गर्नुपर्छ।

र सपना देखिसकेपछि त्यसलाई पूरा गर्न आफ्नो सम्पूर्ण शक्ति लगाउनुपर्छ।

---

निम्सदाइ एउटा पर्वतारोही मात्र हुनुहुन्थेन

निम्सदाइलाई केवल एउटा सफल पर्वतारोहीको रूपमा सम्झनु उहाँको योगदानलाई सीमित गर्नु हुनेछ।

उहाँ एउटा Mindset हुनुहुन्थ्यो।

उहाँ एउटा विचार हुनुहुन्थ्यो।

उहाँले युवालाई भन्नुभयो—आफ्नो सीमालाई आफैँले नतोक।

उहाँको जीवनले प्रमाणित गर्‍यो कि जन्मस्थान सानो हुँदैमा सपना सानो हुनुपर्दैन।

गाउँ सानो हुँदैमा लक्ष्य सानो हुनुपर्दैन।

स्रोत सीमित हुँदैमा सम्भावना सीमित हुँदैन।

र नेपाली हुँदैमा विश्वस्तरीय सपना देख्न पाइँदैन भन्ने कुनै नियम छैन।

म्याग्दीको एउटा सामान्य परिवेशबाट आएको युवाले संसारका सबैभन्दा अग्ला हिमाललाई चुनौती दिन सक्छ भने हामीले आफ्नो जीवनमा किन साना–साना चुनौतीसँग डराउने?

यही प्रश्न उहाँले हाम्रो पुस्तालाई छोडेर जानुभएको छ।

---

नेपालको गौरवलाई पासपोर्ट र नागरिकताको बहसमा सीमित नगरौँ

निम्सदाइको जीवनबारे चर्चा गर्दा कहिलेकाहीँ नागरिकता, पासपोर्ट वा व्यक्तिगत पहिचानका विषयलाई अगाडि ल्याइन्छ।

तर महान् उपलब्धिको मूल्यांकन गर्दा हामीले दृष्टिकोण फराकिलो बनाउनुपर्छ।

विश्वले उहाँलाई कुन कागजको नागरिक भनेर मात्र हेरेन।

विश्वले उहाँले हिमालमा के गर्नुभयो भनेर हेर्‍यो।

उहाँले नेपालको नाम संसारका अग्ला शिखरहरूमा पुर्‍याउनुभयो।

उहाँको सफलताले नेपाली पर्वतारोहणलाई विश्वव्यापी रूपमा चर्चामा ल्यायो। नेपालको हिमाल, नेपाली पर्वतारोही र नेपालको साहसिक पर्यटनप्रति विश्वको ध्यान अझ बढ्यो।

हामीले पनि उहाँको योगदानलाई साँघुरो बहसमा सीमित गर्नु हुँदैन।

नेपाललाई संसारमा चिनाउने हरेक असाधारण उपलब्धि हाम्रो साझा गौरव हो।

---

‘14 Peaks’ ले संसारलाई नेपाल देखायो

निम्सदाइको कथा हिमालको चुचुरोमा मात्र सीमित रहेन।

उहाँको जीवन र Project Possible को कथा विश्वभर पुग्यो।

Netflix को चर्चित वृत्तचित्र “14 Peaks: Nothing Is Impossible” मार्फत संसारका करोडौँ मानिसले नेपाली पर्वतारोहीको साहस, संघर्ष र हिमालयलाई नयाँ दृष्टिले हेर्ने अवसर पाए।

यो केवल एउटा फिल्म थिएन।

यो नेपालको हिमाली परिचयलाई विश्वसामु प्रस्तुत गर्ने एउटा शक्तिशाली माध्यम थियो।

हाम्रो हिमाल केवल पर्यटकका लागि सुन्दर दृश्य होइन।

हिमाल हाम्रो पहिचान हो।

हिमाल हाम्रो सम्भावना हो।

हिमाल हाम्रो पर्यटन अर्थतन्त्र हो।

र हिमालसँग जोडिएको कथा संसारलाई नेपालसँग जोड्ने सबैभन्दा ठूलो शक्ति हो।

निम्सदाइले त्यो शक्ति संसारसामु पुर्‍याउनुभयो।

---

तर अब एउटा प्रश्न हामीले आफैँलाई सोध्नुपर्छ

निम्सदाइको निधनपछि हामी श्रद्धाञ्जली दिइरहेका छौँ।

सामाजिक सञ्जालमा उहाँका तस्वीरहरू राखिरहेका छौँ।

उहाँका उपलब्धिहरू सम्झिरहेका छौँ।

तर के यति मात्र पर्याप्त छ?

उहाँ जीवित हुँदा हामीले उहाँलाई कति सम्मान गर्‍यौँ?

म्याग्दीले उहाँको योगदानलाई कति संस्थागत गर्न सक्यो?

उहाँको अनुभवबाट म्याग्दीका युवाले कति सिक्ने अवसर पाए?

हामीले उहाँको नामलाई पर्यटन विकाससँग कति जोड्न सक्यौँ?

यी प्रश्नहरू असहज छन्।

तर यिनै प्रश्नहरू अब आवश्यक छन्।

किनकि महान् व्यक्तिको मृत्यु भएपछि फूल चढाउनु सजिलो हुन्छ।

महान् व्यक्तिको विचारलाई जीवित राख्नु कठिन हुन्छ।

---

अब निम्सदाइका लागि म्याग्दीले एउटा स्थायी काम गर्नुपर्छ

मलाई लाग्छ, अब म्याग्दीले केवल शोक मनाएर बस्नु हुँदैन।

निम्सदाइको स्मृतिलाई म्याग्दीको पर्यटन र युवाको भविष्यसँग जोड्नुपर्छ।

उहाँको नाममा एउटा “Nimsdai Memorial Adventure & Tourism Initiative” स्थापना गर्न सकिन्छ।

यसले निम्न क्षेत्रमा काम गर्न सक्छ—

• म्याग्दीका युवालाई पर्वतारोहण तथा साहसिक पर्यटनको प्रशिक्षण
• स्थानीय पर्यटन गन्तव्यको अन्तर्राष्ट्रिय प्रचार
• पर्वतीय वातावरण संरक्षण
• हिमाली पर्यटनमा युवाको सहभागिता
• पर्वतारोहण तथा साहसिक खेलकुदसम्बन्धी छात्रवृत्ति
• स्थानीय गाइड तथा पर्यटन व्यवसायीको क्षमता विकास
• प्रत्येक वर्ष ‘Nimsdai Adventure Award’ स्थापना
• नेपाल र विदेशका पर्वतारोही तथा पर्यटन विज्ञलाई म्याग्दीमा ल्याएर अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रम
• निम्सदाइको जीवन, उपलब्धि र योगदान समेटिएको संग्रहालय वा डिजिटल स्मृति केन्द्र
• म्याग्दीलाई Adventure Tourism Hub का रूपमा विकास गर्ने दीर्घकालीन योजना

हामीले सालिक बनाउन सक्छौँ।

तर सालिकभन्दा ठूलो कुरा विचारको स्मारक बनाउन सकिन्छ।

हामीले उहाँको नाममा एउटा भवन बनाउन सक्छौँ।

तर त्यो भवनभन्दा ठूलो कुरा युवाको भविष्य बनाउन सक्छौँ।

हामीले उहाँको तस्वीर राख्न सक्छौँ।

तर तस्वीरभन्दा ठूलो कुरा उहाँको सपना अगाडि बढाउन सक्छौँ।

यही नै उहाँप्रतिको वास्तविक श्रद्धाञ्जली हुनेछ।

---

म्याग्दीका युवाले अब ‘म सक्छु’ भन्न सिक्नुपर्छ

निम्सदाइको सबैभन्दा ठूलो विरासत उहाँका रेकर्डहरू मात्र होइनन्।

उहाँको सबैभन्दा ठूलो विरासत हो—

आत्मविश्वास।

हामीले म्याग्दीका गाउँका युवालाई भन्न सक्नुपर्छ—

तिमी जहाँ जन्मियौ, त्यो तिम्रो सीमा होइन।

तिम्रो आर्थिक अवस्था तिम्रो अन्तिम परिचय होइन।

तिम्रो गाउँको दूरी तिम्रो सपनाको दूरी होइन।

तिमीले ठूलो सपना देख्न सक्छौ।

तिमीले संसार जित्न सक्छौ।

तिमीले असम्भवलाई सम्भव बनाउन सक्छौ।

किनकि एउटा म्याग्दीको युवाले गरेर देखाइसकेको छ।

---

सायद हिमालले आफ्नो प्रिय मान्छेलाई आफैँसँग राख्यो

निम्सदाइले आफ्नो जीवनको सबैभन्दा सुन्दर समय हिमाललाई दिनुभयो।

उहाँले हिमाललाई चुनौती दिनुभयो।

हिमालसँग संघर्ष गर्नुभयो।

हिमाललाई जित्नुभयो।

तर हिमाललाई कहिल्यै घृणा गर्नुभएन।

अन्ततः उहाँको अन्तिम यात्रा पनि हिमालतिरै भयो।

पाकिस्तानको ब्रड पिकमा आएको हिमपहिरोले उहाँको जीवनको यात्रा रोकिदियो।

सायद हिमालले आफ्नो एउटा प्रिय सन्तानलाई आफैँसँग राख्यो।

तर उहाँको कथा त्यहाँ समाप्त भएन।

किनकि हिमालभन्दा अग्लो उहाँको सपना थियो।

र सपना कहिल्यै मर्दैन।

---

अब हाम्रो पालो हो

निम्सदाइले आफ्नो भागको काम गर्नुभयो।

उहाँले संसारलाई देखाउनुभयो—नेपालीले पनि असम्भव देखिने लक्ष्य पूरा गर्न सक्छ।

अब हाम्रो पालो हो।

उहाँले हिमाल चढ्नुभयो।

हामीले उहाँको विचार चढ्नुपर्छ।

उहाँले भौतिक शिखर जित्नुभयो।

हामीले मानसिक शिखर जित्नुपर्छ।

उहाँले संसारलाई ‘Nothing Is Impossible’ भन्नुभयो।

अब हामीले आफ्नो जीवनमा त्यसलाई प्रमाणित गर्नुपर्छ।

म्याग्दीमा उहाँको सम्झनामा एउटा अर्थपूर्ण अभियान सुरु गर्ने विषयमा म स्वयं पनि अध्ययन र अनुसन्धान गर्दैछु।

तर यो एक व्यक्तिको प्रयासले मात्र सम्भव हुँदैन।

सकारात्मक सोच भएका, म्याग्दीलाई माया गर्ने, पर्यटन विकासमा विश्वास गर्ने, युवाको भविष्यबारे सोच्ने र निम्सदाइको विरासतलाई जीवित राख्न चाहने सबैलाई यस अभियानमा जोडिन आवश्यक छ।

स्थानीय सरकारदेखि व्यवसायी, पर्यटनकर्मी, पर्वतारोही, युवा, प्रवासी म्याग्देली र देश–विदेशमा रहेका शुभेच्छुकहरू एउटै सोचमा जोडिन सके भने हामी एउटा यस्तो काम गर्न सक्छौँ, जसले निम्सदाइलाई मात्र सम्झाउने छैन—म्याग्दीको पर्यटनलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउनेछ।

---

निम्सदाइ, तपाईं जानुभयो; तर तपाईंको सपना बाँकी छ

निम्सदाइ,

तपाईंलाई व्यक्तिगत रूपमा भेट्ने मेरो इच्छा अधुरै रह्यो।

तर तपाईंले छोडेको प्रेरणा पूरा संसारले भेट्न पाएको छ।

तपाईं म्याग्दीबाट उठ्नुभयो।

नेपाललाई संसारमा चिनाउनुभयो।

हिमालमा नेपालको झण्डा फहराउनुभयो।

नेपाली युवालाई ठूलो सपना देख्न सिकाउनुभयो।

र अन्ततः त्यही हिमालको काखमा आफ्नो जीवन समर्पण गर्नुभयो।

आज तपाईंको भौतिक शरीर हामीबीच छैन।

तर तपाईंको नाम हिमालमा छ।

तपाईंको कथा इतिहासमा छ।

तपाईंको साहस युवाको मनमा छ।

र तपाईंको एउटा वाक्य हाम्रो पुस्ताका लागि मार्गदर्शन बनेर रहनेछ—

Mission Possible. Giving up is not in the blood. ”**

अब तपाईंलाई साँचो श्रद्धाञ्जली दिने हाम्रो पालो हो।

तपाईंको नाममा फूल चढाएर मात्र होइन, तपाईंले देखाएको बाटोमा हिँडेर।

तपाईंको रेकर्ड सम्झेर मात्र होइन, तपाईंको साहस आत्मसात् गरेर।

तपाईंको तस्वीर राखेर मात्र होइन, तपाईंको सपना अगाडि बढाएर।

म्याग्दीले आफ्नो एउटा महान् छोरा गुमाएको छ।

नेपालले एउटा महान् पर्वतारोही गुमाएको छ।

विश्वले एउटा अदम्य साहसी आत्मा गुमाएको छ।

तर उहाँले हामीलाई एउटा अमर विरासत छोडेर जानुभएको छ—

ठूलो सपना देख। डरलाई जित। असम्भवलाई चुनौती देऊ। र आफ्नो जीवनबाट अरूलाई प्रेरणा देऊ।

हार्दिक श्रद्धाञ्जली, निम्सदाइ।

तपाईंको यात्रा रोकिएको छ,
तर तपाईंले देखाएको बाटो अझै खुला छ।

त्यो बाटोमा अब हामी हिँड्नेछौँ।